80 lat „Karłowicza” w Katowicach. Szkoła, która uczy wrażliwości
Państwowa Szkoła Muzyczna im. Mieczysława Karłowicza w Katowicach weszła w jubileuszowy rok szkolny 2026/2027. Placówka działająca od 1946 roku świętuje 80-lecie koncertem w Akademii Muzycznej, biegiem w Dolinie Trzech Stawów i książką wspomnień absolwentów. Dyrektor Dorota Zawierucha mówi wprost: największym skarbem szkoły są ludzie.
Osiemdziesiąte urodziny świętuje w tym tygodniu Państwowa Szkoła Muzyczna im. Mieczysława Karłowicza w Katowicach. Jubileuszowy rok szkolny 2026/2027 placówka przy ul. Teatralnej 16 otworzyła koncertem wszystkich pieśni i duetów patrona oraz spotkaniem całej społeczności – od uczniów i pedagogów po absolwentów sprzed pół wieku.
Szkoła powstała 1 września 1946 roku, gdy zarządzeniem Ministra Kultury i Sztuki przekształcono prowadzone od roku Kursy Muzyczne w Niższą, Średnią i Umuzykalniającą Szkołę Muzyczną im. Mieczysława Karłowicza. Od 1968 roku mieści się w budynku przy Teatralnej, wzniesionym jako Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego ze składek społecznych, a od 2006 roku kieruje nią Dorota Zawierucha. Dziś to szkoła I i II stopnia z wydziałem instrumentalnym, wokalnym i jazzowym, ucząca w trybie popołudniowym.
Czytaj teżAbp Przybylski spotkał się z młodymi ze „Studni Jakuba” w GiszowcuKoncert 15 września otworzył rok jubileuszu w Akademii Muzycznej
Uroczysty koncert inaugurujący obchody odbył się 15 września 2026 roku o godz. 17.00 w Sali Koncertowej Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Absolwenci i pedagodzy wykonali wszystkie pieśni i duety Mieczysława Karłowicza w formie widowiska scenicznego „Non Omnis Moriar” – muzycznego dialogu śpiewaków z live action painting i głosem kompozytora czytanym z jego listów.
W koncercie, przygotowanym ze scenariuszem i w reżyserii Szymona Maliszewskiego, wystąpili m.in. Sylwia Pietrzak-Rudzińska, Joanna Węgrzynowicz-Nowak, Patryk Wnuk i Tymoteusz Bies. Jak podaje szkoła, nagranie ma trafić na platformę internetową placówki, a ten sam program zostanie powtórzony 11 grudnia, w dniu święta szkoły, w Zakopanem – jako uczczenie 150. rocznicy urodzin patrona.
Dwa dni później społeczność spotkała się w plenerze. Wielki Bieg Jubileuszowy zorganizowano 17 września w Dolinie Trzech Stawów, z dystansami od 2,5 do 10 km, do pokonania biegiem, marszem lub spacerem. Z okazji jubileuszu powstała też trzecia w historii szkoły książka – publikacja obejmująca lata 2006–2026, oparta w dużej mierze na wspomnieniach absolwentów.
Popołudniowa szkoła cierpliwości i relacji mistrz – uczeń
W jubileuszowej rozmowie dyrektor Zawierucha podkreśla, że „Karłowicz” jest szkołą popołudniową, więc wymaga od młodych ludzi dodatkowej pracy po lekcjach w szkole ogólnokształcącej. W zamian – jak wskazują cytowani w książce absolwenci – daje empatię, dyscyplinę, organizację czasu, obycie estradowe i doświadczenie gry zespołowej w orkiestrze, chórze oraz zespołach kameralnych.
Szefowa szkoły wraca też do Śląskiej Trybuny Kompozytorów, cyklu zapoczątkowanego 21 marca 1973 roku ze śląskim oddziałem Związku Kompozytorów Polskich, poświęconego muzyce nowej. To przykład otwartości, którą – obok tradycji – stawia jako znak rozpoznawczy placówki. Nauczanie opisuje prostym porównaniem: jak z liter składa się słowa i zdania, tak z dźwięków i zapisu nutowego uczniowie uczą się opowiadać słuchaczom treść ukrytą w utworze.
Kościół Mariacki, hospicjum i lekcje w spartańskich warunkach
Mocno zakorzeniona jest współpraca z Archidiecezją Katowicką. Przełomem było wsparcie ówczesnego metropolity abp. Damiana Zimonia dla eksperymentu pedagogicznego w klasie organów, z poszerzonym programem chorału gregoriańskiego i akompaniamentu liturgicznego, prowadzonym z ks. Wiesławem Hudkiem. Szkoła co roku gra w kościele Mariackim w Katowicach na wspomnienie św. Cecylii, patronki muzyków, przygotowuje oprawę Mszy św. za Ojczyznę 11 listopada na Osiedlu Odrodzenia i uroczystości 1 marca, a chóry i orkiestra występują w widowiskach ks. Kaczmarka, m.in. „Maryja” i „Franciszek – wezwanie z Asyżu”.
Uczniowie od lat grają też dla podopiecznych Hospicjum Cordis, często przy łóżkach chorych. Jedna z absolwentek pracuje tam dziś jako muzykoterapeutka. Równolegle szkoła działa w trudniejszych warunkach – w budynku przy Teatralnej trwa remont, którego zakończenie planowane jest na wrzesień 2027 roku.
Msza koronacyjna Mozarta 23 listopada w kościele Mariackim
Najbliższym otwartym wydarzeniem jubileuszowego kalendarza będzie koncert w kościele Mariackim w Katowicach w niedzielę 23 listopada, z okazji wspomnienia św. Cecylii. Społeczność szkoły wykona tam „Mszę koronacyjną” Wolfganga Amadeusza Mozarta i przygotuje oprawę Mszy Świętej. Wstęp na kościelne wykonania szkoły jest tradycyjnie wolny, bez wejściówek.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Katowicach.
Powiązane materiały
Katowice: nowa scena Akademii Muzycznej otwarta
We wtorek, 29 września 2026 roku, w Katowicach oficjalnie otwarto Akademicką Strefę Sztuki Scenicznej – nową scenę przy Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego, zbudowaną za 141 mln zł z budżetu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. To miejsce dla opery, teatru i koncertów, z którego skorzystają studenci i mieszkańcy miasta.
Nowy budynek Akademii Muzycznej w Katowicach już gotowy
Akademicka Strefa Sztuki Scenicznej, nowy obiekt Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach przy ul. Wojewódzkiej, jest gotowa po czterech latach budowy. Ceglana bryła z dwoma wielkimi przeszkleniami stanęła naprzeciwko neogotyckiego głównego gmachu uczelni i już wywołuje spór wśród mieszkańców – jedni chwalą odwagę architektów, inni porównują budynek do klocka.
Konkurs Szymanowskiego 2027 w Katowicach: termin i nabór
Katowice po raz trzeci będą gospodarzem Międzynarodowego Konkursu Muzycznego im. Karola Szymanowskiego. Organizatorzy podali termin: 1–19 września 2027 roku. Rywalizacja obejmie pięć kategorii, a pula nagród przekroczy 300 tysięcy euro. Zgłoszenia do części kategorii ruszą już 1 listopada 2026 roku.
