Murale w Tarnowskich Górach: szlak na 500-lecie miasta
Tarnowskie Góry, obchodzące w 2026 roku 500-lecie istnienia, wzbogaciły się o murale przypominające najważniejsze momenty swojej historii – od legendy o odkryciu kruszcu po wpis podziemi na listę UNESCO. Po mieście oprowadził słuchaczy audycji „Szlak” Piotr Korab, naczelnik wydziału kultury, turystyki i promocji tarnogórskiego magistratu.
Złota polska jesień, jaką synoptycy zapowiadali na ten tydzień, skłoniła ekipę audycji „Szlak” Radia Katowice do wycieczki do Tarnowskich Gór – miasta, które w 2026 roku obchodzi 500-lecie istnienia. Tematem przewodnim odcinka stały się murale, które w ostatnich miesiącach zmieniły kilka miejskich ścian w opowieść o historii regionu. Przewodnikiem po nich został Piotr Korab, naczelnik wydziału kultury, turystyki i promocji tarnogórskiego urzędu miasta.
Legenda o Rybce i 120 metrów historii miasta
Największym z tarnogórskich murali jest 120-metrowe malowidło przy centrum przesiadkowym, uznawane za największe tego typu dzieło na Górnym Śląsku. Zaprojektowała je Karolina Fabia, wyłoniona w miejskim konkursie, a odsłonięto je 9 kwietnia 2025 roku. Kompozycja zaczyna się od legendy o chłopie Rybce, który miał odnaleźć pierwszy kruszec srebra, co zapoczątkowało górnicze osadnictwo w okolicy. Dalej mural pokazuje nadanie miastu przywileju górniczego i praw miejskich, rozwój hutnictwa oraz uruchomienie maszyny parowej, a kończy się nawiązaniami do Bramy Gwarków, Dzwonnicy Gwarków i wpisu tarnogórskich podziemi na listę UNESCO. Realizacja kosztowała 89 tysięcy złotych.
Maszyna parowa na rondzie Ranoszka
Drugi z murali powstał na rondzie Ranoszka, na ścianie, gdzie wcześniej znajdowała się reklama firmy Tarmilo. Malowidło o powierzchni około 154 metrów kwadratowych (14 metrów wysokości i 11 metrów szerokości) przedstawia schemat pierwszej maszyny parowej działającej na Górnym Śląsku, uzupełniony opisem. Koncepcja powstała z inicjatywy urzędu miejskiego, a wykorzystane w niej plany techniczne dostarczyło Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. Projekt zrealizowała firma Helt, działająca pod marką Murale-art.pl.
Urządzenie, które mural upamiętnia, uruchomiono 19 stycznia 1788 roku w kopalni Fryderyk. Ważąca ponad 30 ton atmosferyczna maszyna typu Newcomena została wyprodukowana w Walii i przetransportowana do Tarnowskich Gór drogą morską i rzeczną. Pracowała przez 46 lat, odwadniając wyrobiska i umożliwiając wydobycie rudy srebra i ołowiu, zanim w 1834 roku przeniesiono ją do kopalni König w Chorzowie. To właśnie dzięki takim urządzeniom tarnogórskie podziemia trafiły w 2017 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Murale jako część obchodów jubileuszu
Oba malowidła wpisują się w harmonogram obchodów 500-lecia Tarnowskich Gór, które rozpoczęły się 30 kwietnia 2026 roku – dokładnie pięć wieków po nadaniu miastu przywileju wolności górniczej w 1526 roku. Kulminacją jubileuszu były wrześniowe Gwarki, tegoroczne święto miasta trwające cztery dni, od 10 do 13 września, zakończone barwnym pochodem przez pięć stuleci historii Tarnowskich Gór.
Audycję „Szlak”, w której zaprezentowano murale, prowadzą Wojciech Pacula i Agnieszka Baron-Twarkowska. Program można usłyszeć na antenie 101,2 FM w każdy wtorek.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Katowicach.
Powiązane materiały
Abp Przybylski spotkał się z młodymi ze „Studni Jakuba” w Giszowcu
W poniedziałek 5 października metropolita katowicki abp Andrzej Przybylski spotkał się z członkami wspólnoty młodzieżowej „Studnia Jakuba”, działającej przy parafii św. Stanisława w Katowicach-Giszowcu. Podczas wizyty podzielił się osobistym świadectwem wiary i wziął udział we wspólnej modlitwie uwielbienia z młodymi ludźmi.
Nikiszowiec dla WOŚP: czy zabytki Śląska są dostępne?
Maria Kowalska z Orzesza wylicytowała w ramach Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy wspólną wycieczkę z ekipą programu Mikrokosmosy i przekazała na wsparcie dzieci prawie 2000 zł. Spacer odbył się 4 października po zabytkowym Nikiszowcu w Katowicach. Przy okazji pojawiło się pytanie, czy miejsca turystyczne na Śląsku są dostępne dla wszystkich, także dla osób poruszających się na wózkach.
AISzczepan Twardoch z Nagrodą Literacką „Nike” za „Null”
Szczepan Twardoch zdobył Nagrodę Literacką „Nike” za powieść „Null” o wojnie w Ukrainie. Laureata ogłoszono w niedzielę 4 października 2026 roku w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie, podczas jubileuszowej, 30. edycji konkursu. Ta sama książka wygrała również w Plebiscycie Nike Czytelników „Gazety Wyborczej”. Laureat otrzymuje 100 tys. zł oraz statuetkę autorstwa Gustawa Zemły.
