Bonifikata na mieszkanie w Katowicach. Kiedy sprzedaż bez zwrotu?
Wykup lokalu komunalnego z kilkudziesięcioprocentową zniżką to w Katowicach nadal realna droga do własnego mieszkania. Problem zaczyna się, gdy nowy właściciel chce lokal szybko sprzedać, bo przed upływem pięciu lat miasto może zażądać zwrotu bonifikaty po waloryzacji. Przepisy przewidują jednak wyjątki, a sam termin liczy się inaczej niż przy podatku. Wyjaśniamy, na co uważać przed podpisaniem aktu.
Właściciel mieszkania wykupionego od gminy w Katowicach może je swobodnie sprzedać dopiero po pięciu latach od dnia zakupu. Wcześniejsze zbycie co do zasady uruchamia obowiązek zwrotu bonifikaty po waloryzacji, a żądanie w tej sprawie kieruje Urząd Miasta Katowice. Zasada wynika z art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami i dotyczy lokali mieszkalnych sprzedanych najemcom z gminną zniżką.
Chodzi o ochronę celu, w jakim gmina zgodziła się na niższą cenę. Samorząd sprzedaje lokal taniej, aby najemca zaspokoił własne potrzeby mieszkaniowe, a nie po to, by szybko odsprzedał go z zyskiem. Dlatego zwrot obejmuje kwotę równą udzielonej uldze, przeliczoną według zmiany wartości nieruchomości. Przy wykupach sprzed wielu lat ta waloryzacja potrafi znacząco podwyższyć kwotę do oddania.
Pięć lat liczy się od aktu notarialnego, nie od końca roku
Pięcioletni okres dla lokalu mieszkalnego biegnie od dnia nabycia, czyli od daty aktu notarialnego, w którym gmina przeniosła własność. To inna miara niż przy podatku dochodowym od sprzedaży nieruchomości, gdzie pięć lat liczy się od końca roku kalendarzowego nabycia. Wpis do księgi wieczystej ani data umowy przedwstępnej nie przesuwają tego terminu.
Przykład podawany przez prawników jest prosty: akt z 10 marca 2022 roku oznacza swobodną sprzedaż dopiero po 10 marca 2027 roku. Podpisanie przeniesienia własności nawet kilka dni wcześniej nadal jest zbyciem przed terminem. Przy transakcjach planowanych na styk bezpieczniej zostawić kilka dni zapasu i sprawdzić dokładną datę w swoim akcie, bo starsze umowy bywały różnie formułowane.
Darowizna dla rodziny i nowe mieszkanie chronią przed zwrotem
Ustawa przewiduje sytuacje, w których wcześniejsza sprzedaż nie kończy się zwrotem. Pierwsza to zbycie na rzecz osoby bliskiej, czyli między innymi dziecka, wnuka, małżonka, rodzeństwa albo osoby pozostającej we wspólnym pożyciu. Druga to zamiana na inny lokal mieszkalny lub nieruchomość przeznaczoną na cele mieszkaniowe. Trzecia to sprzedaż, po której pieniądze w ciągu 12 miesięcy trafią na zakup innego mieszkania na własny cel mieszkaniowy.
Są tu dwa twarde zastrzeżenia. Jeśli osoba bliska sama sprzeda lokal przed upływem pięciu lat liczonych od pierwotnego wykupu od gminy, obowiązek zwrotu przechodzi na nią, co potwierdził między innymi Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 28 września 2020 roku. Z kolei przy zakupie innego mieszkania trzeba wydać pełną kwotę uzyskaną ze sprzedaży. Zostawienie części pieniędzy na koncie może oznaczać proporcjonalny zwrot bonifikaty.
Katowickie zniżki sięgają 80 proc., sprawdź urząd przed sprzedażą
W Katowicach najemcy mogą obecnie liczyć na bonifikatę od 40 do 80 proc. wartości lokalu, pod warunkiem jednorazowej spłaty ceny i braku zaległości czynszowych. To mniej niż rekordowe stawki w kraju, gdzie niektóre gminy oferują nawet 95–98 proc. zniżki, ale przy mieszkaniu wartym 400 tys. zł katowicka ulga i tak oznacza oszczędność rzędu 160–320 tys. zł. Według danych przywoływanych przez ogólnopolskie media gminny zasób w całej Polsce stopniał do około 756 tys. mieszkań na koniec 2024 roku.
Przed sprzedażą najpewniej jest zapytać w urzędzie miasta, który lokal sprzedał, o wysokość udzielonej bonifikaty i dokumenty potrzebne do skorzystania z wyjątku. Warto zachować przelewy i akty potwierdzające zakup kolejnego mieszkania, bo gmina może poprosić o dowody wydania pieniędzy w ustawowym terminie. Osobno trzeba policzyć podatek dochodowy, bo koszty nabycia obejmują tylko kwotę faktycznie zapłaconą po bonifikacie, a nie pełną wartość z operatu. W tle toczy się też sejmowy projekt, który od 30 czerwca 2027 roku miałby zlikwidować gminne bonifikaty przy wykupie lokali komunalnych.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Katowicach.
Powiązane materiały
Katowice: ruszył nabór do XV edycji inicjatywy lokalnej
W Katowicach od 1 października do 15 listopada trwa nabór wniosków do piętnastej edycji programu inicjatywa lokalna. Mieszkańcy mogą zgłaszać pomysły na działania w swojej okolicy, a wybrane projekty miasto zrealizuje w 2027 roku. Od startu programu w 2013 roku katowiczanie przeprowadzili blisko tysiąc inicjatyw za ponad 9,2 mln zł z budżetu miasta.
Katowiccy seniorzy uczą się pierwszej pomocy i ewakuacji
Umiejętność udzielenia pierwszej pomocy i spakowania plecaka ewakuacyjnego może uratować życie – dlatego Katowice organizują bezpłatne zajęcia praktyczne dla mieszkańców, w tym seniorów. O bezpieczeństwie osób starszych rozmawiano w audycji „Seniorzy w Katowicach”, przygotowanej wspólnie z Urzędem Miasta Katowice. Zapisy na miejskie szkolenia antykryzysowe „Odporne Katowice” trwają do 10 listopada 2026 roku.
Ostatni dzień zgłoszeń do rad dzielnic w Katowicach
Mieszkańcy Katowic mają czas tylko do dziś, czwartku 24 września, aby zgłosić kandydatów w wyborach do rad dzielnic. Zgłoszenia przyjmują okręgowe komisje wyborcze, a do startu potrzeba 20 podpisów sąsiadów. Stawką jest powrót rad po ponad półtorarocznej przerwie, bo głosowanie we wszystkich 22 dzielnicach zaplanowano na 8 listopada.
